Yasal Uyarı

drhesap.com'da sunulan tıbbi hesaplama ve tanı araçları, yalnızca tıp profesyonellerinin bilgilendirilmesi ve eğitimine yönelik olup, profesyonel tıbbi tavsiye, teşhis veya tedavinin yerini tutmaz; herhangi bir kararın, bağımsız klinik yargı ve hastanın özel durumuna göre alınması esastır.

Romatoloji

BVAS v3 Skoru

Sistemik vaskülitlerde yeni veya kötüleşen hastalık aktivitesini organ sistemleri üzerinden hesaplar.

Klinik güvenlik uyarısı

Bu araç yalnızca hesaplama yardımcısıdır. Tanı, tedavi, takip ve klinik kararlar hastanın klinik durumu, kurum protokolü ve sağlık profesyonelinin değerlendirmesine göre belirlenmelidir.

  • BVAS v3 yalnızca yeni veya kötüleşen aktif vaskülit bulguları için kullanılmalıdır; kalıcı hasar VDI gibi hasar indeksleriyle ayrıca değerlendirilmelidir.

Giriş formu

Zorunlu alanları doldurun ve sonucu klinik bağlamla birlikte değerlendirin.

Miyalji

Genel; kategori maksimumu 3.

Artralji / artrit

Genel; kategori maksimumu 3.

Ateş (>38 °C)

Genel; kategori maksimumu 3.

Kilo kaybı (>=2 kg)

Genel; kategori maksimumu 3.

İnfarkt

Kutanöz; kategori maksimumu 6.

Purpura

Kutanöz; kategori maksimumu 6.

Ülser

Kutanöz; kategori maksimumu 6.

Gangren / ekstremite kaybı

Kutanöz; kategori maksimumu 6.

Diğer cilt vasküliti

Kutanöz; kategori maksimumu 6.

Ağız / genital ülser

Mukoza ve göz; kategori maksimumu 6.

Konjonktivit / episklerit

Mukoza ve göz; kategori maksimumu 6.

Üveit

Mukoza ve göz; kategori maksimumu 6.

Retinal vaskülit

Mukoza ve göz; kategori maksimumu 6.

Kanlı burun akıntısı / ülser

Kulak, burun, boğaz; kategori maksimumu 6.

Sinüzit

Kulak, burun, boğaz; kategori maksimumu 6.

Ses kısıklığı / stridor

Kulak, burun, boğaz; kategori maksimumu 6.

İşitme kaybı

Kulak, burun, boğaz; kategori maksimumu 6.

Wheezing / hışıltı

Göğüs / pulmoner; kategori maksimumu 6.

Nodül veya kavite

Göğüs / pulmoner; kategori maksimumu 6.

Plevral efüzyon

Göğüs / pulmoner; kategori maksimumu 6.

Alveolar kanama / infiltrasyon

Göğüs / pulmoner; kategori maksimumu 6.

Nabız kaybı

Kardiyovasküler; kategori maksimumu 6.

Kapak hastalığı

Kardiyovasküler; kategori maksimumu 6.

Perikardit

Kardiyovasküler; kategori maksimumu 6.

İskemik kardiyak ağrı / kardiyomiyopati

Kardiyovasküler; kategori maksimumu 6.

Ciddi karın ağrısı

Abdominal; kategori maksimumu 9.

Kanlı ishal

Abdominal; kategori maksimumu 9.

İskemi / perforasyon

Abdominal; kategori maksimumu 9.

Hipertansiyon

Renal; kategori maksimumu 12.

Proteinüri (>1+)

Renal; kategori maksimumu 12.

Hematuri (>10 RBC)

Renal; kategori maksimumu 12.

Kreatinin artışı (>30%)

Renal; kategori maksimumu 12.

Baş ağrısı

Sinir sistemi; kategori maksimumu 9.

Menenjit

Sinir sistemi; kategori maksimumu 9.

Kranial sinir felci

Sinir sistemi; kategori maksimumu 9.

Duysal nöropati

Sinir sistemi; kategori maksimumu 9.

Motor nöropati

Sinir sistemi; kategori maksimumu 9.

İnme

Sinir sistemi; kategori maksimumu 9.

Formül / puanlama açıklaması

BVAS v3 organ sistemi maddelerinin puanlarını toplar ve her kategori için maksimum puan sınırını uygular. Bu araç kategori kapak limitlerini otomatik uygular.

Bu araç nedir?

BVAS v3, sistemik vaskülitte yeni veya kötüleşen aktif hastalık bulgularını organ sistemlerine göre puanlar.

Klinik yorumlama

Skor aktif vaskülit yükünü özetler; kronik hasar VDI ile, prognostik risk ise FFS gibi araçlarla ayrı ele alınmalıdır.

Formül açıklaması

BVAS v3 organ sistemi maddelerinin puanlarını toplar ve her kategori için maksimum puan sınırını uygular. Bu araç kategori kapak limitlerini otomatik uygular.

!Sınırlılıklar

  • Eski ve stabil hasar maddeleri BVAS içine alınmamalıdır.
  • Kategori maksimumları toplamı sınırlar; çok sayıda bulgu aynı sistem içinde sınırsız artış yaratmaz.

!Sık yapılan hatalar

  • Kalıcı hasarı aktif hastalık bulgusu gibi işaretlemek.
  • Enfeksiyon veya ilaç etkisini vaskülit aktivitesi gibi puanlamak.

Örnek hasta

Yeni purpura, hematuri ve kreatinin artışı olan hastada ilgili deri ve renal maddeler işaretlenerek kategori kapak limitli skor hesaplanır.

Kılavuz ve kaynak notları

  • Mukhtyar C ve ark. BVAS v3 çalışması. Ann Rheum Dis, 2009.

Sık sorulan sorular

BVAS v3 Skoru tek başına klinik karar için yeterli mi?

Hayır. Sonuç yalnızca hesaplama desteğidir; karar hastanın klinik durumu, kurum protokolü ve hekim değerlendirmesiyle verilmelidir.

Sonuç beklenenden farklıysa ne yapılmalı?

Giriş değerleri, ölçüm birimleri ve zamanlaması kontrol edilmeli; klinik uyumsuzluk varsa hesaplama tekrarlanmalı ve hasta yeniden değerlendirilmelidir.

Klinik semptomlar ve terimler sözlüğü

Romatoloji skorlarında geçen seçili klinik terimlerin kısa açıklamaları.

Aktif inflamasyon ve kronik hasar

Aktivite skorları geri döndürülebilir, yeni veya kötüleşen inflamasyon bulgularını; hasar indeksleri ise kalıcı ve genellikle geri dönüşsüz doku etkilerini özetler.

Palpabl purpura

Basmakla solmayan, parmakla hissedilebilen kırmızı-mor döküntüdür. Küçük damar vaskülitlerinde sık görülen deri bulgularındandır.

Motor mononöritis multipleks

İki veya daha fazla ayrı sinir alanında asimetrik, ağrılı ve akut/subakut motor kayıp ile seyreden periferik sinir tutulumudur.

Episklerit ve üveit

Episklerit yüzeyel sklera çevresi inflamasyonunu; üveit ise görme kaybı riski taşıyabilen daha derin göz içi inflamasyonu ifade eder.

Kriyoglobülinemi

Soğukta çöken immünglobulinlerin varlığıdır. Sjögren sendromunda sistemik aktivite ve lenfoproliferatif risk değerlendirmesinde klinik bağlamla birlikte ele alınır.

Jaccoud artropatisi

SLE'de görülebilen, genellikle pasif hareketle düzeltilebilen, erozyonsuz deforme edici eklem tablosudur.

Avasküler nekroz

Kemik kanlanmasının bozulması sonucu gelişen kemik ölümü ve eklem yüzeyi çökmesi riskidir; hasar indekslerinde kalıcı morbidite olarak puanlanabilir.

Shrinking lung sendromu

SLE ile ilişkili, belirgin parankimal fibrozis olmadan akciğer hacminde azalma ve nefes darlığı ile seyreden özgül pulmoner hasar tablosudur.

Subglottik stenoz

Ses tellerinin altındaki trakea bölümünde inflamasyon ve fibrozise bağlı daralmadır; GPA gibi vaskülitlerde kalıcı KBB hasarı olarak izlenebilir.

Kladikasyon

Damar darlığı veya tıkanıklığı nedeniyle eforla ortaya çıkan ve istirahatle azalan iskemik ağrıdır; ekstremite veya çene kladikasyonu şeklinde görülebilir.

Proteinüri ve idrar silendirleri

Proteinüri glomerüler hasarı; eritrosit veya granüler silendirler aktif renal inflamasyonu destekleyebilen idrar bulgularını ifade eder.

Sensörinöral işitme kaybı

İç kulak veya işitme siniri etkilenmesine bağlı kalıcı işitme kaybıdır; iletim tipi kayıptan farklı olarak hasar indekslerinde kalıcı morbidite olabilir.

Sitopeni

Lökosit, nötrofil, trombosit veya eritrosit serilerinde azalmadır. SLE, Sjögren veya tedavi etkileriyle ilişkili olabilir.

Prematür gonadal yetmezlik

Gonadal fonksiyonun beklenen yaştan önce kalıcı kaybıdır; hastalık veya tedavi ilişkili kalıcı hasar başlığı altında değerlendirilebilir.

Kaynakça: Firestein GS ve ark. Kelley and Firestein's Textbook of Rheumatology, 11. baskı; ACR/EULAR romatoloji terimleri ve hastalık aktivite ölçüm kaynakları.