Yasal Uyarı

drhesap.com'da sunulan tıbbi hesaplama ve tanı araçları, yalnızca tıp profesyonellerinin bilgilendirilmesi ve eğitimine yönelik olup, profesyonel tıbbi tavsiye, teşhis veya tedavinin yerini tutmaz; herhangi bir kararın, bağımsız klinik yargı ve hastanın özel durumuna göre alınması esastır.

Romatoloji

ESSDAI Sjögren Sendromu Aktivite İndeksi

Primer Sjögren sendromunda sistemik hastalık aktivitesini 12 organ alanı üzerinden hesaplar.

Klinik güvenlik uyarısı

Bu araç yalnızca hesaplama yardımcısıdır. Tanı, tedavi, takip ve klinik kararlar hastanın klinik durumu, kurum protokolü ve sağlık profesyonelinin değerlendirmesine göre belirlenmelidir.

  • ESSDAI sistemik aktivite alanlarını özetler; sicca semptomları, hasta bildirimi ve organ bazlı klinik değerlendirme ayrıca ele alınmalıdır.

Giriş formu

Zorunlu alanları doldurun ve sonucu klinik bağlamla birlikte değerlendirin.

Yapısal bulgular

Alan katsayısı: x3.

Lenfadenopati

Alan katsayısı: x4.

Glandüler tutulum

Alan katsayısı: x2.

Artiküler tutulum

Alan katsayısı: x2.

Kutanöz tutulum

Alan katsayısı: x3.

Pulmoner tutulum

Alan katsayısı: x5.

Renal tutulum

Alan katsayısı: x5.

Musküler tutulum

Alan katsayısı: x6.

Periferik sinir sistemi

Alan katsayısı: x5.

Santral sinir sistemi

Alan katsayısı: x5.

Hematolojik tutulum

Alan katsayısı: x2.

Biyolojik alan

Alan katsayısı: x1.

Formül / puanlama açıklaması

ESSDAI, 12 organ alanında seçilen aktivite düzeyini ilgili alan katsayısı ile çarpar ve alan puanlarını toplar. Toplam skor 0-123 aralığındadır.

Bu araç nedir?

ESSDAI, primer Sjögren sendromunda sistemik organ alanları üzerinden hastalık aktivitesini özetleyen puanlama aracıdır.

Klinik yorumlama

Skor sistemik aktivite düzeyini destekleyici olarak gösterir; sicca semptomları, hasta bildirimi ve organ bazlı klinik değerlendirme ayrıca ele alınmalıdır.

Formül açıklaması

ESSDAI, 12 organ alanında seçilen aktivite düzeyini ilgili alan katsayısı ile çarpar ve alan puanlarını toplar. Toplam skor 0-123 aralığındadır.

!Sınırlılıklar

  • ESSDAI hasta semptom yükünü tek başına ölçmez.
  • Seçilen alan düzeyleri güncel klinik muayene ve laboratuvar bağlamıyla uyumlu olmalıdır.
  • Lenfoproliferatif şüphe veya ağır organ tutulumu skor dışı klinik öncelik yaratabilir.

!Sık yapılan hatalar

  • Sicca yakınmalarını doğrudan sistemik aktivite puanı gibi işaretlemek.
  • Kriyoglobülinemi, kompleman düşüklüğü veya sitopeniyi klinik bağlamdan bağımsız yorumlamak.

Örnek hasta

Sınırlı purpura ve biyolojik alanda orta düzey bulgu işaretlenen hastada ESSDAI toplamı ilgili alan katsayılarıyla hesaplanır.

Kılavuz ve kaynak notları

  • Seror R ve ark. ESSDAI geliştirme çalışması. Ann Rheum Dis, 2010.

Sık sorulan sorular

ESSDAI Sjögren Sendromu Aktivite İndeksi tek başına klinik karar için yeterli mi?

Hayır. Sonuç yalnızca hesaplama desteğidir; karar hastanın klinik durumu, kurum protokolü ve hekim değerlendirmesiyle verilmelidir.

Sonuç beklenenden farklıysa ne yapılmalı?

Giriş değerleri, ölçüm birimleri ve zamanlaması kontrol edilmeli; klinik uyumsuzluk varsa hesaplama tekrarlanmalı ve hasta yeniden değerlendirilmelidir.

Klinik semptomlar ve terimler sözlüğü

Romatoloji skorlarında geçen seçili klinik terimlerin kısa açıklamaları.

Aktif inflamasyon ve kronik hasar

Aktivite skorları geri döndürülebilir, yeni veya kötüleşen inflamasyon bulgularını; hasar indeksleri ise kalıcı ve genellikle geri dönüşsüz doku etkilerini özetler.

Palpabl purpura

Basmakla solmayan, parmakla hissedilebilen kırmızı-mor döküntüdür. Küçük damar vaskülitlerinde sık görülen deri bulgularındandır.

Motor mononöritis multipleks

İki veya daha fazla ayrı sinir alanında asimetrik, ağrılı ve akut/subakut motor kayıp ile seyreden periferik sinir tutulumudur.

Episklerit ve üveit

Episklerit yüzeyel sklera çevresi inflamasyonunu; üveit ise görme kaybı riski taşıyabilen daha derin göz içi inflamasyonu ifade eder.

Kriyoglobülinemi

Soğukta çöken immünglobulinlerin varlığıdır. Sjögren sendromunda sistemik aktivite ve lenfoproliferatif risk değerlendirmesinde klinik bağlamla birlikte ele alınır.

Jaccoud artropatisi

SLE'de görülebilen, genellikle pasif hareketle düzeltilebilen, erozyonsuz deforme edici eklem tablosudur.

Avasküler nekroz

Kemik kanlanmasının bozulması sonucu gelişen kemik ölümü ve eklem yüzeyi çökmesi riskidir; hasar indekslerinde kalıcı morbidite olarak puanlanabilir.

Shrinking lung sendromu

SLE ile ilişkili, belirgin parankimal fibrozis olmadan akciğer hacminde azalma ve nefes darlığı ile seyreden özgül pulmoner hasar tablosudur.

Subglottik stenoz

Ses tellerinin altındaki trakea bölümünde inflamasyon ve fibrozise bağlı daralmadır; GPA gibi vaskülitlerde kalıcı KBB hasarı olarak izlenebilir.

Kladikasyon

Damar darlığı veya tıkanıklığı nedeniyle eforla ortaya çıkan ve istirahatle azalan iskemik ağrıdır; ekstremite veya çene kladikasyonu şeklinde görülebilir.

Proteinüri ve idrar silendirleri

Proteinüri glomerüler hasarı; eritrosit veya granüler silendirler aktif renal inflamasyonu destekleyebilen idrar bulgularını ifade eder.

Sensörinöral işitme kaybı

İç kulak veya işitme siniri etkilenmesine bağlı kalıcı işitme kaybıdır; iletim tipi kayıptan farklı olarak hasar indekslerinde kalıcı morbidite olabilir.

Sitopeni

Lökosit, nötrofil, trombosit veya eritrosit serilerinde azalmadır. SLE, Sjögren veya tedavi etkileriyle ilişkili olabilir.

Prematür gonadal yetmezlik

Gonadal fonksiyonun beklenen yaştan önce kalıcı kaybıdır; hastalık veya tedavi ilişkili kalıcı hasar başlığı altında değerlendirilebilir.

Kaynakça: Firestein GS ve ark. Kelley and Firestein's Textbook of Rheumatology, 11. baskı; ACR/EULAR romatoloji terimleri ve hastalık aktivite ölçüm kaynakları.